24 Ιουνίου 1821: Ο «μεγάλος αρπεντές» στο Μεγάλο Κάστρο

699

Το πρωί της 24 Ιουνίου σι Τούρκοι έσφαξαν το μητροπολίτη Γεράσιμο Παρδάλη και τους επισκόπους Κνωσού Νεόφυτο, Χερρονήσου Ιωακείμ, Λάμπης και Σφακίων Ιερόθεο, Σητείας Ζαχαρία και Διοπόλεως Καλλίνικο. Η μητρόπολη λεηλατήθηκε και παραδόθηκε στις φλόγες. σι ηγούμενοι των μοναστηριών και άλλοι κληρικοί βρήκαν τραγικό θάνατο. Σε 800 υπολογίζονται οι νεκροί της ημέρας εκείνης στο Μεγάλο Κάστρο και στα περίχωρα. Ανάμεσά τους ήταν οι επισημότεροι Έλληνες, όπως ο διάσημος για τη λογιότητά του γιατρός Ιωάννης Λευθεραίος. Μόνο οι έντονες διαμαρτυρίες των υποπροξένων της Αγγλίας και της Γαλλίας συγκράτησαν τους Τούρκους και έσωσαν τους Έλληνες από την ολοσχερή καταστροφή.

Ανάλογα έγιναν και στην ανατολική Κρήτη. Τον επίσκοπο Πέτρας Ιωακείμ τον έσφαξαν οι Τούρκοι του Χουμεριάκου στη μονή Αρετίου. Η μονή Τοπλού λεηλατήθηκε και Πολλοί μοναχοί σφάγηκαν. Ένα έγγραφο από τα Σφακιά μας δίνει όλη τη δραματική εικόνα της τουρκικής θηριωδίας: ιι…μας ήλθαν τόσα και τόσα κακά και δυστυχίαι από τους αθέους και απίστους Αγαρηνούς, τους εχθρούς μας, εις όλον Το γένος μας, εις την αθλίαν Κρήτην όμως εγίνη πολύ κακόν εις τους χριστιανούς βάνοντας αρχήν από τους αρχιερείς και ιερείς, μοναχούς κει λαϊκούς και αφάνισαν και εφόνευσαν όλους… Τους άλλους από φούρκα, σπαθί και μπάλλα τους επέρασαν. Ηγουμένους των ιερών μοναστηρίων, ιερείς και μοναχούς και καθεξής όσους ηύραν άλλους εδιχοτόμησαν, άλλους από δυσβάτους και εγκρεμνώδεις τόπους Κατεκρήμνισαν, τας ωραίας γυναίκας εκράτηαν διά κακήν των επιθυμίαν, τα από μασθούς βρέφη εδιχοτόμουν, τα από εξ και επτά χρόνων παιδιά Τα ετούρκιζαν οι επείρατοι, φωτιά εις τας εκκλησίας… και άλλα τινά ανόσια έπραττον οι ανοσιουργοί βάρβαροι…».

Κάτω από τις συνθήκες αυτές είναι Πραγματικά αξιοθαύμαστοτο γεγονός ότι η επανάσταση στην Κρήτη κηρύχθηκε και γιγαντώθηκε και κρατήθηκε δέκα ολόκληρα χρόνια ζωντανή.

Πηγή: Θεοχάρης Δετοράκης, Ιστορία της Κρήτης, σελ. 323 – 324