Στέλλα Κοντάκη: Θαύμαζα και θαυμάζω πολλούς, αλλά ποτέ δε σκέφτηκα να μοιάσω σε κανέναν...

 

Γράφει ο Γιάννης Θεοδωράκης

-           Στέλλα μου! Καλώς βρεθήκαμε, τιμή μου να τα πούμε παρέα και σε ευχαριστώ που αποδέχτηκες την πρόσκλησή μου...

 

-           Καλώς σε βρήκα Γιάννη μου… Δική μου τιμή η πρόσκλησή σου!

-           Θα ήθελα να μας συστηθείς, να μας πεις δυο κουβέντες για εσένα, από που είσαι και που ζεις...

-           Κατάγομαι από τη μεριά του πατέρα μου, από το χωριό Κασταμονίτσα Πεδιάδος και από της μητέρας μου, από το χωριό Λύττος Πεδιάδος. Είμαι παντρεμένη και μητέρα 4 παιδιών και ζω μόνιμα στην Αθήνα. Αισθητικός στο επάγγελμα, παρόλο που δεν το εξασκώ, αφού το μεράκι μου για ότι έχει σχέση με την Κρήτη με κέρδισε τελικά.

-           Στέλλα μου πόσα χρόνια ασχολείσαι με τον στίχο και τι σε κάνει να γράφεις;

-           Ο στίχος είναι ο τρόπος έκφρασης μου από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου... Από παιδί αποτύπωνα σ’ ένα χαρτί τις σκέψεις, τις χαρές και τις λύπες μου, αλλά και σημαντικές στιγμές των ανθρώπων του περιβάλλοντος μου. Ξεκίνησα με στιχάκια – ποιηματάκια καταγράφοντας διάφορες καταστάσεις και συνέχισα με τραγούδια ολοκληρωμένα με κουπλέ και ρεφρέν. Το 2004 συμμετείχα σε κάτι σεμινάρια του Antenna TV με την Εύη Δρούτσα, η οποία και με προέτρεψε να συνεχίσω. Πήρα μέρος σ’ ένα διαγωνισμό της δισκογραφικής Heaven μαζί με άλλα 120 άτομα, όπου το καλύτερο τραγούδι θα έμπαινε στη δισκογραφία ενός πρωτοεμφανιζόμενου τότε καλλιτέχνη. Όταν έληξε ο διαγωνισμός, μου είπαν: «Το τραγούδι σου είναι πολύ καλό για να το πει ο συγκεκριμένος καλλιτέχνης... Δεν του ταιριάζει κάτι τέτοιο..» και φυσικά το απέρριψαν. Αυτό ήταν και το τέλος… Απογοητεύτηκα τόσο που τα παράτησα και είπα ποτέ ξανά... Αυτό όμως και να θες δε σ’ αφήνει.. η σκέψη «γράφει» ασταμάτητα, δε σε ρωτάει.. Το κάθε τι σε κάνει να γράφεις, τα πάντα!

-           Πέρα από την μαντινάδα, άλλη μορφή στίχου υπάρχει στην ζωή σου;

-           Η μαντινάδα ήρθε πολύ αργά στη ζωή μου... Ήρθε παράλληλα με το ενεργό ξεκίνημά μου στα κρητικά δρώμενα της Αθήνας. Άρχισα να γράφω χωρίς να καταλάβω πώς και γιατί, απλά έγραφα... Αν φυσικά δεις κάποιες από τις πρώτες μου “μαντινάδες” θα γελάς. Δεν ήταν καν μαντινάδες, απλά ομοικατάληκτα δεκαπεντασύλλαβα. Ντρεπόμουν να χρησιμοποιήσω την κρητική διάλεκτο – που με αυτή μεγάλωσα, μιας και ο πατέρας μου δεν έπαψε ποτέ όσο ζούσε να τη χρησιμοποιεί. «Όποιος μ’ αγαπά , έλεγε, θα μ’ ακούει να μιλώ ετσά που μιλούν στον τόπο μου.. ήντα ‘ναι αυτά τα Αθηναίϊκα..;

Θεωρούσα λοιπόν τότε, ότι όπως μιλάς έτσι πρέπει και να γράφεις. Λάθος! Μαντινάδα χωρίς την κρητική ντοπιολαλιά, δεν είναι μαντινάδα. Αρκεί να χρησιμοποιείται σωστά, να μην γελοιοποιείται και να μην αλλοιώνεται. Πλέον δύσκολα γράφω αλλιώς...

zzwkontaki 2

-           Θα ήθελα να μου πεις μερικές μαντινάδες σου λοιπόν...

-           Έχω πολλά παράπονα

μοίρα μου από σένα...

από κοπέλι πολεμώ

ν´ αλλάξω τα γραμμένα...

 

Να μη θωρώ απ´τα μάθια μου

το δάκρυ να πορίζει...

κι ότι αγαπώ ο πόνος μπλιο

να μη μπορεί ν´ αγγίζει...

Να μη θωρρώ τσι φίλους μου

να φεύγουν ένας ένας

ν´ απλώνει γύρω μου σιωπή

να μη μιλεί κανένας...

 

Κι όντε γελώ με βάσανα

να με γεμίζεις μοίρα...

τάξε πως δε με φτάξανε

τα τοσανά που επήρα...

 

Όπου 'χω κάμει ένα καλό

κι όπου 'χω βοηθήσει

σαν σφαίρα πίσω να 'ρχεται

πόνο να με γεμίσει...

 

Εξεβαρέθηκα πληγές

να πολεμώ να γιάνω...

κι αυτοί που μου τσ'ανοίξανε

να βγαίνουν κι από πάνω...

 

Τα λάθη μου τα πλήρωσα

και τα σωστά μου ακόμη

κι εδά ανημένω να μου πεις

μοίρα κι εσύ συγνώμη...

-           Πως νιώθεις γράφοντας έναν ωραίο στίχο; Μια ωραία μαντινάδα; Έχεις κάποιον άνθρωπο που μοιράζεσαι αυτήν την χαρά;

-           Δεν θα έλεγα ότι νιώθω χαρά, ώστε να αισθανθώ και την ανάγκη να τη μοιραστώ. Ούτε γνώμες ζητώ, δεν έχει νόημα! Είναι η έκφραση της ψυχής μου απλά... Αν και στους δικούς μου ανθρώπους, συνήθως μαυρίζει η ψυχή τους με αυτά που γράφω και αντιδρούν! «Γράψε και κάτι χαρούμενο» μου λένε.

-           Τι σε κάνει να μη γράφεις χαρούμενα;

-           Η ψυχοσύνθεσή μου μάλλον! Ο χαρακτήρας μου… Η ψυχή μου είναι γεμάτη παράπονο.. Αυτό βγαίνει σε ότι γράφω. Είναι κάτι που δεν το ελέγχω, αυτό με ελέγχει θα έλεγα. Ζει μέσα μου και εμφανίζεται παντού, ζωγραφίζεται ακόμα και στο πρόσωπό μου, στα μάτια μου...

-           Παράπονο γιατί;

-           Γιατί όσο χρονών και να μ’ αξιώσει ο Θεός να φτάσω, δε θα δεχτώ ποτέ την αδικία, την υποκρισία και την ψευτιά. Έχω αδικηθεί πολύ στη ζωή μου από τους ανθρώπους και κυρίως από εκείνους που έδωσα πολλά. Έχω αυτό το ελάττωμα βλέπεις, να παίρνω χαρά μέσα από τη χαρά που προσφέρω, να θέλω να είμαι εκεί για όλους… Να θέλω να δίνω.. Δυστυχώς, αυτό το ελάττωμα, όσα κι αν πέρασα δεν διορθώνεται, με αποτέλεσμα λίγο να με γνωρίσει κανείς, το καταλαβαίνει και το εκμεταλλεύεται. Και φυσικά τι μένει στο τέλος; Παράπονο... Αυτό αποτυπώνεται και στο χαρτί, άλλοτε μεταμφιεσμένο σε χωρισμό, άλλοτε σε θυμό και άλλοτε σε πόνο. Ακόμα και τη μεγαλύτερη χαρά να έχω, πάλι αυτό κάπου θ’ εμφανιστεί σε ότι γράφω. Κάπου θα υπάρχει μια «νότα» φόβου και απαισιοδοξίας... Φοβάμαι πια ν’ εμπιστευτώ, φοβάμαι τους ανθρώπους, αλλά δεν αλλάζω....παραμένω η ίδια, αυτή είμαι..

-           Μαντινάδες μπορώ να έχω;

-           Κουράστηκα να συγχωρώ

να δίνω, να ματώνω

γι' αυτούς που πάντα κοίταζαν

τον εαυτό τους μόνο...

 

Εγώ δε ζήτησα πολλά

μ’ εσύ πολλά μου πήρες

κι εθάρρουνα πως ήμασταν

οι ίδιοι χαρακτήρες...

 

Μου 'λεγε πάντα η μάνα μου

να συγχωρείς παιδί μου

φτάνει ‘δα μπλιο εσιχάθηκα

την ίδια τη ζωή μου...

 

Απ΄τσι πληγές μου, μια πονεί

πο μαχαιριά στη πλάτη

τσ' αχαριστίας.. κι ανοιχτή

μένει ανάθεματη...

zzwkontaki 3

-           Έχεις δεχτεί αρνητική κριτική σε αυτά που γράφεις; Θα μπορούσες ποτέ να σταματήσεις να γράφεις επειδή κάποιοι σε σχολίασαν αρνητικά;

-           Όλοι κρινόμαστε και φυσικά δεν αποτελώ εξαίρεση φαντάζομαι. Δεν έτυχε ποτέ ν’ ακούσω κάτι, αλλά ούτε και με νοιάζει. Δε παριστάνω τίποτα, ούτε δέχομαι τίτλους, αλλά ούτε και τους αξίζω. Ποτέ δε βγήκα να πω ότι είμαι μαντιναδολόγος, γιατί δεν είμαι. Φαντάσου ότι ακόμα κι όταν δημοσιεύω κάτι που γράφω και σχολιάζουν, ντρέπομαι να πω «ευχαριστώ» και απαντώ με άλλο τρόπο. Αισθάνομαι πως αν πω ευχαριστώ σε σχόλια του τύπου «φοβερή… απίστευτη» κτλ., είναι σαν να οικειοποιούμαι τους χαρακτηρισμούς, να λέω «ναι, είμαι»! Μα δεν είμαι… Τώρα αν σταματήσω να γράφω; Όχι βέβαια, εξάλλου δεν υποχρεώνω κανέναν να με διαβάζει…

-           Η δισκογραφία έχει θέση στην ζωή σου ή γράφεις καθαρά στο να νιώθεις εσύ καλά μέσα σου;

-           Δεν έχει απολύτως καμία θέση μέχρι στιγμής. Τώρα μου ζητήθηκε μια μαντινάδα από έναν καλλιτέχνη και την έδωσα. Αν συμπεριληφθεί στη νέα δουλειά του, θα είναι η πρώτη επίσημη συμμετοχή. Ανεπίσημα υπάρχει στο you tube, αλλά δεν είναι στόχος μου η δισκογραφία. Ούτε θα έδινα για να δώσω... υπήρχαν κάποιες προτάσεις, αλλά τις απέρριψα, γιατί για μένα μετρούν πολλοί παράγοντες, για να προχωρήσω σε μια συνεργασία. Επίσης, υπήρχαν κάποιοι καλλιτέχνες, οι οποίοι μου ζήτησαν να γράψω πάνω σε συγκεκριμένα θέματα και το έκανα, αλλά δεν τους κάλυψα προφανώς. Απόλυτα κατανοητό και σεβαστό, αφού ο καθένας στη δουλειά του ψάχνει αυτό ακριβώς που εξυπηρετεί τους στόχους του, το όνειρό του… Και συμφωνώ απόλυτα με αυτό, το χαίρομαι! Εξάλλου το ίδιο κάνω και εγώ στη δική μου δουλειά, άσχετα αν δεν είναι εφικτό σε κάθε περίπτωση. Άλλοι πάλι, προτιμούν το «πάντρεμα» των ονομάτων για μια πιο σίγουρη επιτυχία. Οι δοκιμασμένες συνταγές σου δίνουν περισσότερη ασφάλεια για το αποτέλεσμα. Η δισκογραφία τώρα περνάει φοβερή κρίση. Πεθαίνει κάθε μέρα.. δεν υπάρχουν περιθώρια πειραματισμών, εκτός αν πρόκειται για ένα νέο μεγάλο ταλέντο, που σίγουρα εγώ δεν είμαι αυτό. Υπάρχουν όμως ταλέντα και καλό είναι να δίνονται ευκαιρίες στα νέα παιδιά, σε όλους τους τομείς.

-           Στα πρώτα ξεκινήματα σου, υπήρχε κάποιος άνθρωπος που θαύμαζες αυτά που έγραφε και θα ήθελες να του μοιάσεις;

-           Θαύμαζα και θαυμάζω πολλούς, αλλά ποτέ δε σκέφτηκα να μοιάσω σε κανέναν, γιατί πολύ απλά δεν μπορώ. Ο καθένας έχει το δικό του ξεχωριστό χάρισμα! Πώς να του μοιάσεις αν δεν το ‘χεις; Είναι έμφυτο, είναι θείο δώρο, δεν πουλιέται, δεν αγοράζεται και δεν αντιγράφεται. Εξάλλου πάντα πίστευα στο πρωτότυπο... Έχει άλλη αξία από τις φτηνές καμιά φορά απομιμήσεις!

-           Ζήλεψες ποτέ με την καλή έννοια μια μαντινάδα;

-           Όχι.. απλά υποκλίνομαι στο ταλέντο κάποιων ανθρώπων. Τους θαυμάζω με όλη μου την ψυχή! Δεν μπορώ να ζηλέψω ούτε με την καλή, ούτε με την κακή έννοια μια ωραία μαντινάδα. Μπορώ μόνο να τη θαυμάσω, τίποτα άλλο...

-           Ζήλεψαν κάτι δικό σου και το αντέγραψαν; Έχει πέσει κάτι τέτοιο στην αντίληψη σου;

-           Δεν έχω κάτι να ζηλέψει κανείς. Αντιγραφές έχω δει πολλές φορές και σε δικούς μου στίχους και σε άλλων. Αυτό είναι κάτι που μ’ εξοργίζει. Δεν μπορείς να οικειοποιείσαι τη σκέψη κάποιου άλλου, να την κλέβεις και να βάζεις τη δική σου υπογραφή. Ούτε να την παραποιείς και να την καταστρέφεις, δημιουργώντας ένα γελοίο αντίγραφο. Έχω υπόψη μου πολλούς που έχουν αναγάγει σε επάγγελμα την παραποίηση και την «κλοπή» και παριστάνουν τις ιδιοφυίες. Είναι απαράδεκτο απλά. Όπως εξίσου απαράδεκτο κατά τη γνώμη μου είναι, να δημιουργούνται αντιπαλότητες, έως και εχθρικές σχέσεις μεταξύ μαντιναδογράφων, να τσακώνονται και να μη μιλούν μεταξύ τους και να κατηγορεί ο ένας τον άλλον πίσω από την πλάτη του. Ο καθένας καταθέτει ότι μπορεί και ο κόσμος είναι που θα κρίνει. Ότι κι αν παριστάνεις ή αν είσαι, αργά ή γρήγορα θα φανεί...

-           Μαντινάδες θα ήθελα κι άλλες ξανά θα μας χαρίσεις μερικές σκέψεις σου;

-           Με μεγάλη μου χαρά Γιάννη μου...

-Δεν εκδικούμαι, δε μισώ

κι αν με πληγώνουν ξα τους

δεν τσι 'χω ανάγκη, δε πετώ

εγώ με τα φτερά τους...

 

-Ανηφοριά 'ναι άντεξε

καρδιά μου και προχώρα

μα 'χουμε ανέβει και βουνά

οι δυο μας χρόνια τώρα...

 

-Θωρείς να κλαίω και γελάς

ήντα κοντό κερδίζεις

αύριο θα κλαις εσύ γι'αυτά

που τώρα χαραμίζεις...

 

-Καλλιά 'ναι να 'χω μια πληγή

από το μισεμό σου

παρά μια ολόκληρη ζωή

χαράμι στο “εγώ” σου...

-           Σε μια γυναίκα στιχουργό που είναι και σύζυγος και μητέρα, πόσο δύσκολο είναι να γράψει και να δώσει την σκέψη της στον κόσμο; Δεν φοβάσαι γράφοντας τους κακούς και πονηρούς σχολιασμούς από τους δήθεν κριτές του χώρου;

-           Όχι, δε φοβάμαι κανέναν «κριτή» από αυτούς τους γνωστούς κριτές όλων, που αν προσπαθήσεις να κοιτάξεις τον εσωτερικό τους κόσμο, δε θα δεις τίποτα... Κυριαρχεί το απόλυτο σκοτάδι. Όσο για τον εξωτερικό; Συχνά είναι μια καλοστημένη βιτρίνα, ένα όμορφο «περιτύλιγμα», που καμία σχέση δεν έχει με το περιεχόμενο... Να φοβηθώ ποιους; Αυτούς που η μόνη τους ασχολία είναι να βάζουν τίτλους στις ζωές και τις προσωπικότητες των άλλων, όταν οι ίδιοι δεν έχουν; Αυτούς που προσπαθούν να καλύψουν τα αίσχη τους, ρίχνοντας λάσπη στους άλλους; Λυπάμαι που το λέω, αλλά δε φοβάμαι, όχι. Αφήνω τον καθένα να πιστεύει ότι θέλει. Για μένα μετράει η ουσία και μόνο. Έχω πει πολλές φορές, πως αν ζούσα ότι έγραφα, θα είχα πεθάνει... Όταν γράφεις καταθέτεις άλλοτε δικές σου εμπειρίες ζωής και άλλοτε αφήνεις τη φαντασία σου ελεύθερη να πάει όπου εκείνη θέλει.. Τώρα αν η δική μου επιλέγει μόνο πονεμένα μονοπάτια, ζητώ συγνώμη σε όποιον δεν του αρέσει, αλλά δεν μπορώ να την περιορίσω στα «πρέπει» αυτού του κόσμου....

-           Έγραψες ποτέ με την φιλοδοξία να σε μάθει ο κόσμος και όχι γιατί εσύ νιώθεις να βγάλεις συναισθήματα από μέσα σου;

-           Μοιράζομαι πολλά από αυτά που γράφω με τον κόσμο, γιατί σίγουρα κάποιους αγγίζουν. Ο κόσμος θέλω να με μαθαίνει για τις πράξεις μου, όποιες κι αν είναι αυτές κι όχι για τα γραπτά μου. Δεν θεωρώ ότι έχω τέτοιο ταλέντο, ώστε να ξεχωρίσω για αυτό. Άρα τι φιλοδοξίες να έχω; Εξάλλου η μεγάλη μου αγάπη δεν είναι ο στίχος, αλλά η Κρήτη γενικότερα. Αυτό το νησί είναι για μένα αναπνοή..

-           Υπάρχει περίπτωση να σε δούμε σύντομα ή στο μέλλον να εκδίδεις την σκέψη σου σε κάποιο βιβλίο;

-           Προς το παρόν έχω ιδρύσει μια νεοσύστατη εκδοτική εταιρία, που σκοπό έχει να καταγράψει ελάχιστα έργα, 2- 3 ίσως και μέχρι εκεί… Ήδη βρίσκομαι στην προετοιμασία του βιβλίου, ενός από τους πιο αξιόλογους ανθρώπους του τόπου μας, που έχει προσφέρει και συνεχίζει να προσφέρει πολλά στην παράδοση μας. Είναι τιμή μου, που μου εμπιστεύθηκε στο έργο του να το καταγράψω και να το εκδώσω. Αυτή είναι η προτεραιότητα μου αυτή τη στιγμή και όχι κάτι δικό μου...

-           Υπάρχουν στην Αθήνα Σύλλογοι Κρητών στιχουργών;

-           Από όσο γνωρίζω, όχι.

-           Να πάμε ξανά σε μαντινάδες;

-           Βεβαίως γιατί όχι;

Δώσε μου κάθε πόνο σου

κάθ’ αναστεναγμό σου

και πάρε εσύ το γέλιο μου

και κάνε το δικό σου...

 

Όταν τα μάθια σου κοιτώ

ότι αγαπώ αντικρύζω

αυτά τα μάθια είν’ αφορμή

που ζω, υπάρχω, ελπίζω...

 

Δάκρυ αν δω στα μάθια σου

δε κλαίω μα θυμώνω

μισώ το οτιδήποτε

σου προκαλέσει πόνο...

 

Ποτίζω με το δάκρυ μου

τ' ονείρου μας τον κήπο

κι ας κόβει ο πόνος τ' άνθη του

δεν τον εγκαταλείπω...

zzwkontaki 4

-           Αν σου γινόταν πρόταση από κάποιο σύλλογο να εγγραφείς θα το έκανες;

-           Ανάλογα το σκοπό ύπαρξης του συλλόγου και τους στόχους του.

-           Οι σύλλογοι και οι σχολές Κρητικού χορού στην Αθήνα κατά την άποψη σου προσφέρουν το ανάλογο έργο;

-           Σίγουρα προσφέρουν πολλά, αλλά όχι όλοι. Υπάρχουν αξιόλογοι δάσκαλοι, αλλά και άλλοι που είναι επιεικώς απαράδεκτοι. Αλλού κυριαρχεί η ανάγκη της διάδοσης και διάσωσης της παράδοσής μας και αλλού μόνο του συμφέροντος και της υστεροφημίας. Άλλοι το βλέπουν μόνο ως κερδοσκοπική επιχείρηση και άλλοι σαν κάτι το ιερό. Κάποιοι είναι εξαιρετικοί σαν χορευτές και δάσκαλοι και κάποιοι άλλοι έχουν μπερδέψει τους χορούς μας με το μπαλέτο. Επίσης, κάτι που θεωρώ ανεπίτρεπτο, είναι οι κλίκες μέσα σε κάποιους συλλόγους. Κάποια μέλη των Δ.Σ ή τα παιδιά αυτών, δεν αγκαλιάζουν με αγάπη τα νέα μέλη, αλλά αντίθετα τα κάνουν πολλές φορές να αισθάνονται ανεπιθύμητα και ν’ αποχωρούν στο τέλος. Όσο αφορά την επιλογή των δασκάλων, αλλά και των συγκροτημάτων που συνοδεύουν τις εκδηλώσεις τους και εκεί λειτουργεί η περίφημη «κλίκα», αντί της αξιοκρατίας και άλλων σημαντικών παραγόντων που θα έπρεπε να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη για την επιλογή τους. Καταλήγουμε λοιπόν να πάμε τα παιδιά μας σ’ ένα σύλλογο, για να τα φέρουμε κοντά στην παράδοση του νησιού μας και μόνο παράδοση που δεν συναντάμε.. αλλά ένα «τσίρκο» σε κάποιες περιπτώσεις, όσο σκληρό κι αν ακούγεται. Αντίστοιχα όμως, υπάρχουν και πολλοί άλλοι εξαιρετικοί σύλλογοι, που οι άνθρωποι που τους απαρτίζουν είναι αξιόλογοι και χαίρομαι και καμαρώνω για την ύπαρξή και το σπουδαίο έργο τους.

-           Ποια λύση έχεις να προτείνεις;

-           Δεν υπάρχει λύση, γιατί πολύ απλά οι κλίκες υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν... Όσο αφορά κάποιους από αυτούς που αυτοβαπτίζονται «δάσκαλοι», αν είχαν το στοιχειώδες φιλότιμο να σεβαστούν την παράδοσή μας, δεν θα την κακοποιούσαν έτσι. Θα τιμούσαν τη φορεσιά που φορούν, το χώμα που πατούν, τη γη που τους ανέθρεψε, την ιστορία αυτού του τόπου, το αίμα και τους αγώνες των Κρητικών. Δυστυχώς όμως δεν μπορούν να δουν τίποτα παραπάνω από την ανάγκη να ταΐζουν το «εγώ» τους. Αυτό.. που με τίποτα και ποτέ δε χορταίνει και κατασπαράζει ότι βρεθεί στο δρόμο του... Έχουν ευθύνη στον κόσμο που τους επιλέγει - από άγνοια κυρίως - και εμπιστεύεται στο πρόσωπο τους, τη διδασκαλία και την εκμάθηση των χορών και του πολιτισμού μας γενικότερα. Ο πολύς κόσμος δε γνωρίζει(μη ξεχνάμε πόσοι μη κρητικοί πηγαίνουν σε κάποιο σύλλογο) και σίγουρα καταφέρνουν να εντυπωσιάζουν το κοινό με διάφορους τρόπους και να τους ακολουθεί. Ίσως αποκτήσω πολλούς εχθρούς, με αυτά που λέω, αν και δεν είναι η πρώτη φορά. Τα έχω ξαναπεί και μέσα από ραδιοφωνικές εκπομπές, αλλά και μέσα από την ιστοσελίδα μου, αρκετές φορές. Λυπάμαι που η αλήθεια πονάει, αλλά για μένα πονάει ακόμα περισσότερο, η έλλειψη σεβασμού σε αυτόν τον τόπο.

-           Μίλησε μας λίγο για τα ΜΜΕ. Τι έχεις αποκομίσει όσα χρόνια ασχολείσαι και ποια είναι η γνώμη σου;

-           Άλλη μια πονεμένη ιστορία... Τι να πω; Από που να ξεκινήσω; Από κάποιους παραγωγούς που πληρώνονται για να παίζουν διαρκώς κάποια τραγούδια ή να δημιουργούν υποτιθέμενα play lists; Από κάποιους διευθύνοντες κρητικών σταθμών, που δεν ξέρουν σε ποια μεριά του χάρτη βρίσκεται το νησί; Από κάποιους άλλους που παίρνουν ένα μικρόφωνο στα χέρια τους και δεν αφήνουν αθλιότητα να μη την ξεστομίσουν; Από τις εκπομπές με τα περίφημα ντουέτα παρουσιαστών, που ο ένας κόβει κι ο άλλος ράβει την εξυπνάδα του προηγούμενου; Από τους καλεσμένους κάποιων, που όποιον βρουν εύκαιρο τον φέρνουν να μιλήσει για παράδοση, ή να παίξει ζωντανά στο στούντιο, όντας ο ίδιος εκτός τόπου και χρόνου; Ή να ξεκινήσω από εκείνους που δεν ξέρουν «από που ξημερώνει» γενικότερα στη μουσική μας; Όπου κι αν το πιάσεις, είναι μια πονεμένη ιστορία.. Υπάρχουν και εξαιρέσεις.. εννοείται αυτό και μάλιστα πολύ φωτεινές, αλλά δυστυχώς κατάντησε ο κανόνας, να είναι ότι θα ‘πρεπε ν’ αποτελεί την εξαίρεση.

Καταλαβαίνω και κατανοώ τις ανάγκες των σταθμών, να γεμίσουν τα κενά του προγράμματος τους. Κατανοώ επίσης, όσους έχουν ελλιπή γνώση της μουσικής μας. Και τους κατανοώ, γιατί όταν κι εγώ κλήθηκα για πρώτη φορά να κάνω κρητική εκπομπή, είχα πλήρη άγνοια του αντικειμένου. Συμβουλευόμουν όμως ανά πάσα στιγμή, ανθρώπους που ήξεραν. Το να μη γνωρίζεις δεν είναι κακό… Κακό είναι να μη σ’ ενδιαφέρει να μάθεις Έψαχνα, ρωτούσα, διάβαζα, άκουγα και στο τέλος απέκτησα τις απαραίτητες γνώσεις, ώστε να μπορώ να ανταπεξέλθω στο ρόλο μου. Και ο ρόλος μας δεν είναι η αυτοπροβολή και το χρήμα. Ο ρόλος μας, είναι ιερός. Έχουμε ευθύνη κρατώντας ένα μικρόφωνο, κάτι που δυστυχώς ελάχιστοι μπορούν ν’ αντιληφθούν το βάρος της. Επηρεάζουμε την κοινή γνώμη και αυτό πρέπει να γίνεται σωστά. Το ίδιο ισχύει και για τα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα.

-Πάμε σε μαντινάδες ξανά Στέλλα μου..

-           Με πνίγει ένα παράπονο

όποτε σε ξανοίγω

κι έγινε δρόμος το "γιατί

να του ‘κλουθώ να φύγω...

 

Σαν σκοτεινή επιγραφή

μοιάζει το πρόσωπό μου

σ’ ήντα καημό σε τάξανε

πάλι χαμόγελό μου...

 

Άσε με μες τη σκέψη μου

να σε κρατώ και φτάνει

η αγάπη ρούχο ακριβό

που ένας φτωχός δε βάνει...

 

Τα μαύρα ρούχα θα φορώ

μέχρι να βγει η ψυχή μου

είναι το χρώμα π' αγαπώ

κι απού 'χει η ζωή μου...

 

-           Πώς προέκυψε η ιδέα του να δημιουργήσεις δική σου ιστοσελίδα;

-           Εντελώς ξαφνικά όπως και το ραδιόφωνο. Την περίοδο εκείνη, λόγω κάποιων προβλημάτων που αντιμετώπιζα, είχα αποχωρήσει από όλες τις δραστηριότητες μου, επαγγελματικές και μη, που με έφερναν κοντά στην Κρήτη. Είχα δημιουργήσει λοιπόν μια σελίδα στο fb με το όνομα «Γεια σου παντέρμη Κρήτη» και εκεί μέσα αφιέρωνα όλο τον ελεύθερο χρόνο μου.. το είχα ανάγκη, μου έδινε ζωή... Ώσπου κάποια στιγμή , μου ζητήθηκε η συνεργασία μου από κάποιο κρητικό site, η οποία δεν ήταν όπως θα έπρεπε, με αποτέλεσμα να αποχωρήσω. Τότε μου γεννήθηκε η ιδέα της δικής μου ιστοσελίδας, όπου και επιτόπου ξεκίνησα να την υλοποιώ.

-           Είχες βοήθεια σε αυτό; Είχες τις απαραίτητες γνώσεις; Πώς κατάφερες να έχει τέτοια επιτυχία και απήχηση;

-           Όπως και στο ραδιόφωνο, έτσι και στην ιστοσελίδα, όταν την ξεκίνησα, οι γνώσεις μου ήταν μηδενικές. Πέρασα πολλά για να φτάσει μέχρι εδώ... Ατέλειωτες ώρες δουλειάς, ξενύχτια, απογοητεύσεις, δάκρυα, δυσκολίες, έξοδα, αλλά δεν το έβαλα κάτω.. Πολεμούσα και πολεμώ καθημερινά. Έφτασαν τα παιδιά μου να ζηλεύουν το «μωρό μου» όπως αποκαλώ το site μου. Το 5ο παιδί μου.. έτσι το βλέπω, έτσι το αντιμετωπίζω.. κι αυτό μεγαλώνει κάθε μέρα και με κάνει περήφανη για τους κόπους μου. Μου δίνει δύναμη να συνεχίζω, όσο ακόμα θ’ αντέχω.. Όσο για τη βοήθεια που με ρώτησες.. είχα έναν άνθρωπο που αρχικά του έδινα τα έτοιμα θέματα και τα ανέβαζε, αλλά για λίγο κι αυτό ήταν κάτι λίγο που με βοήθησε . Οπότε έπρεπε και πάλι να στηριχτώ στις δικές μου δυνάμεις και αυτό έκανα. Ανέλαβα τη διαχείρισή της μέσα σε ελάχιστο χρόνο, κάνοντας μόνο ένα μάθημα στα βασικά για το χειρισμό ιστοσελίδων και στην πορεία έμαθα ότι χρειαζόταν και συνεχίζω μόνη μου. Τα πάντα τα κάνω μόνη μου.. από την επεξεργασία των φωτογραφιών και την δημιουργία αφισών, μέχρι τη διόρθωση, καταγραφή και επιμέλεια των θεμάτων, τη δημοσίευση και προώθησή τους. Ελάχιστοι συνεργάτες παραμένουν σωστοί σε ότι ανέλαβαν, δύο αρθρογράφοι για την ακρίβεια. Όλα τα άλλα, τα χειρίζομαι μόνη μου. Είχα όμως στήριξη από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς σε Κρήτη και Αθήνα, τους οποίους οφείλω για άλλη μια φορά να ευχαριστήσω δημόσια, όπως και τον κόσμο που καθημερινά επισκέπτεται την ιστοσελίδα μου και την έχει φτάσει ως εδώ! Επίσης, ένα μεγάλο ευχαριστώ, οφείλω και σε όλους τους καλλιτέχνες που αποδέχονται πάντα κάθε πρόσκλησή μου. Για μένα να ξέρεις, τίποτα στη ζωή αυτή δεν είναι δεδομένο κι αν δεν το εκτιμάς δεν το αξίζεις. Και το ευχαριστώ που λέω το εννοώ, με όλη τη δύναμη της ψυχής μου. Είναι το λιγότερο που μπορώ να πω..

-           Αισθάνομαι ένα παράπονο στα λόγια σου...

-           Υπάρχει Γιάννη και βγαίνει κάθε φορά που τα σκέφτομαι. Έχει γεμίσει ο κόσμος με άγρια θηρία, που κοιτούν να κατασπαράξουν ότι υπάρχει γύρω τους για να επιβιώσουν. Με ανθρώπους του συμφέροντος, με κομπλεξικούς κι εγωιστές που πολεμούν να σε φάνε αν δουν ότι αξίζεις κάτι. Που εκμεταλλεύονται τους πάντες και τα πάντα για ν’ ανέβουν. Που οικειοποιούνται το έργο σου και παριστάνουν τους κάτι που δεν είναι. Που ο θάνατός σου είναι η ζωή τους.. Πού πήγε η ανθρωπιά.. πόσο σπάνιο αγαθό είναι πλέον! Ευτυχώς που ακόμα υπάρχουν και οι άνθρωποι αυτοί, που με κάνουν να νιώθω ευλογημένη που τους γνώρισα! Σε αυτούς χρωστώ τη δύναμή μου να συνεχίζω να κάνω αυτό που μου δίνει ζωή...

-           Γελώ μ' αυτούς που με μισούν

-           και το κακό μου θένε

είναι φτηνοί και τ' ακριβά

συνήθως τα ζηλένε...

 

Δε θέλω να 'μαι δυνατή

οι δυνατοί αντέχουν

γι' αυτό τους παίρνει η μοίρα τους

ότι στον κόσμο έχουν...

 

Όντε πονώ μην έρχεσαι

στη σκέψη μου, να φεύγεις

μα πάντα τσι κακοτοπιές

κάτεχες ν' αποφεύγεις...

 

Ανε παντήξομε ποθές

πως δε με βλέπεις κάμε

με πρόδωσες γι'αυτό καλλιά

να 'χεις το βλέμα χάμε...

 

Απ'τα ερείπια τση καρδιάς

θα χτίσω ένα μπεντένι

να μη μπορεί ο καθαής

αχάριστος να μπαίνει...

-           Ποια η γνώμη σου για τα κρητικά μαγαζιά της Αθήνας;

-           Όσο αφορά τα μεγάλα κρητικά μαγαζιά και κάποιες μουσικές σκηνές που φιλοξενούν συχνά κρητικά συγκροτήματα, θεωρώ ότι επιτελούν ένα ξεχωριστό έργο. Συμβάλλουν στη διάδοση και διατήρηση της παράδοσής μας, γίνονται η αιτία ν’ αγαπήσει τον τόπο μας και πολύς κόσμος που δεν κρατούν οι ρίζες του απ’ την Κρήτη, φιλοξενούν τις εκδηλώσεις των κρητικών συλλόγων και σωματείων και παράλληλα, δίνουν τη δυνατότητα στους κρητικούς και μη κρητικούς της Αθήνας ν’ ακούσουν κάποιους καλλιτέχνες, που ίσως αν δεν υπήρχαν αυτά τα μαγαζιά, δεν θα είχαν ποτέ την ευκαιρία αυτή.

-           Αν είχες ένα δικό σου κρητικό κέντρο τι θα κρατούσες και τι θα άλλαζες;

-           Θα κρατούσα όλα τα παραπάνω και θα άλλαζα μόνο το ωράριο λειτουργίας. Είναι πλέον ανέφικτο, οικογένειες με μικρά παιδιά ν’ απολαύσουν μια κρητική βραδιά. Ένα μικρό παιδί δεν αντέχει μέχρι ν’ αρχίσει το πρόγραμμα και αποκοιμάται, με αποτέλεσμα οι γονείς να το σκεφτούν πολύ αν θα ξαναπάρουν το παιδί μαζί τους. Δεν ξέρω ποιος ευθύνεται γι’ αυτό.. εκείνο που ξέρω είναι πως πρέπει ν’ αλλάξει. Επιπλέον, θα καλούσα κι άλλους καλλιτέχνες που ίσως δεν είναι τα πρώτα ονόματα, αλλά είναι σωστοί και καλοί στη δουλειά τους και θα ένιωθα ευλογημένη αν κατάφερνα έστω και ένας να αγαπηθεί από τον κόσμο και να ξεχωρίσει.. ν’ ανέβει ένα σκαλοπατάκι παραπάνω. Κάποιοι αξίζουν να έχουν έστω την ευκαιρία... Κατανοώ πως αυτό αποτελεί ρίσκο για ένα μαγαζί, αλλά αξίζει ο κόπος να ρισκάρεις όταν είναι για καλό σκοπό.

-           Υπάρχει κάτι που λείπει στην Αθήνα πέρα από την Κρήτη στους Κρήτες εκεί;

-           Λείπει το «οξυγόνο» θα τολμούσα να πω.. Τα πάντα λείπουν… Οι μυρωδιές, οι εικόνες, οι ήχοι...

Την Κρήτη εδιάλεξε ο Θεός

από χιλιάδες τόπους

να κάμει έναν επίγειο

παράδεισο σ’τσ’ ανθρώπους...

 

Ποια θάλασσα ποιος ουρανός

ποιος ήλιος ποιο φεγγάρι

και ποια στεριά έχει κοντό

Κρήτη μου τέθοια χάρη...

 

Να φύγω θέλει και να βγω

ψηλά στον Ψηλορείτη

να ζω, να υπάρχω, να θωρρώ

και ν' "αναπνέω" ΚΡΗΤΗ...

zzwkontaki 5

-           Ο τρόπος ζωής ενός κρητικού στην Αθήνα πιστεύεις ότι είναι ίδιος με τον τρόπο του ζει και κινείται όταν έρχεται Κρήτη;

-           Δεν έχει και δεν μπορεί να έχει καμία σχέση... Εδώ ζεις τελείως διαφορετικά, σε άλλους ρυθμούς. Και στην Κρήτη οι άνθρωποι πλέον έχουν έντονους ρυθμούς, όμως δεν είναι το ίδιο. Εδώ είναι όλα πιο απρόσωπα, πιο στημένα, πιο αυστηρά προγραμματισμένα. Κάτω οι ρυθμοί αλλάζουν.. η ζωή είναι αλλιώς. Δεν είναι τυχαίο που οι κρητικοί κάνουν μόνο για λίγο στην Αθήνα, ενώ εμείς θα μπορούσαμε για πάντα στην Κρήτη. Αυτό από μόνο του λέει πολλά....

Ποια θάλασσα ποιος ουρανός

ποιος ήλιος ποιο φεγγάρι

και ποια στεριά έχει κοντό

Κρήτη μου τέθοια χάρη...

 

Να φύγω θέλει και να βγω

ψηλά στον Ψηλορείτη

να ζω, να υπάρχω, να θωρρώ

και ν' "αναπνέω" ΚΡΗΤΗ...

 

Θέλω να ζήσω στο χωριό

όση ζωή μου μένει

μέσα στην πόλη αισθάνομαι

μέσα στους ξένους ξένη…

 

Θέλω να ζήσω στο χωριό

ως τη στερνή αναπνιά μου

βρε μου τον τρόπο να γενεί

αλήθεια Παναγιά μου…

 

Εγώ δεν εγεννήθηκα

να ζήσω σε σαλόνια...

‘φυγαν μακριά σου Κρήτη μου,

τα πιο καλά μου χρόνια…

 

Έφυγε όλη μου η ζωή

χωρίς την αγκαλιά σου

μάνα μου, Κρήτηπώς μπορείς

να χάνεις τα παιδιά σου…

 

Κάμε το Θεέ μου, μα μπορείς.

να ζήσω τ’ όνειρο μου

μια ταχυνή τα μάθια μου

ν’ ανοίξω στο χωριό μου…

 

Κι όντε θα έρθει η στιγμή

για πάντα να τα κλείσω

τ’ Αγιο χώμα να πατώ

κι εκεί να ξεψυχήσω…

-           Στέλλα μου χίλια ευχαριστώ για την παρέα και την κουβέντα μας εύχομαι ότι καλύτερο σε εσένα κ στην όμορφη οικογένεια σου!!

-           Γιάννη μου εγώ σε ευχαριστώ που μου έδωσες το βήμα να μιλήσω και να πω την δικά μου αλήθεια!