Παναγιά Σουμελά! Η Μητέρα του ξεριζωμένου Ποντιακού Ελληνισμού

 

Γράφει η Μαρία Μαυρουδή*

Στο όρος Μελά, 40 χλμ. νότια της περιοχής της  Τραπεζούντας, είναι χτισμένο το ξακουστό χριστιανικό ορθόδοξο μοναστήρι Παναγίας Σουμελά,  το οποίο θεωρείται σύμβολο του Ποντιακού Ελληνισμού. Στη μονή αυτή φιλοξενήθηκε η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, την οποία  όπως  αναφέρει η παράδοση της εκκλησίας δημιουργήθηκε από τον Απόστολο και Ευαγγελιστή Λουκά Ύστερα από πολλούς αγώνες δημιουργήθηκε η Μονή της Παναγίας Σουμελά στη Καστανιά Βέροιας

Η εικόνα της Παναγίας θεωρείται  ένα σύμβολο για τους Έλληνες του Πόντου.

  Στην αρχή η εικόνα ονομαζόταν Παναγία η Αθηνιώτισσα, γιατί μετά  που πέθανε ο Λουκάς ένας μαθητής του την έφερε στην Αθήνα. Το 386 όμως, οι μοναχοί Βαρνάβας και Σωφρόνιος είδαν όραμα την Παναγία   και έτσι βρέθηκαν από την Αθήνα στα βουνά του Πόντου. Εκεί μέσα σε ένα σπήλαιο που είχε υψόμετρο  πάνω από 1.000 μέτρα είδαν μια χρυσαφένια λάμψη.

Όταν πλησίασαν, βρήκαν την εικόνα της Παναγίας, που  όπως αναφέρει  η εκκλησία, είχαν μεταφέρει άγγελοι. Οι δύο μοναχοί θεώρησαν ότι η αποκάλυψη της Παναγίας, μέσα από την εικόνα ήταν ένα σημάδι και γι’ αυτό  αποφάσισαν να φτιάξουν σ’ εκείνο το  σημείο που την βρήκαν ένα κελί.

Έτσι άρχισαν να μπαίνουν  τα  πρώτα «θεμέλια» για την ιερά Μονή της Παναγίας Σουμελά, που κατά τον ξεριζωμό των Ποντίων από την περιοχή, καταστράφηκε από τους Τούρκους.

Η μονή αλλά και η ιερή εικόνα πήραν το όνομα Σουμελά, από το όρος Μελά και το ποντιακό «σου», που σημαίνει εις το/ στο. Δηλαδή, η Παναγία «στο Μελά».

Η Εικόνα της Παναγίας Σουμελά, αποτελεί ένα σπουδαίο  σύμβολο των Ελλήνων του Πόντου οι οποίοι καταφεύγουν σε Αυτή για να τους απαλλάξει από τα προβλήματα και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν.

*          Η Μαρία Μαυρουδή είναι δασκάλα στο 2ο Δημοτικό Σχολείο Μοιρών