Κεντρική η παρέμβαση του Προκόπη Παυλόπουλου

του Πέτρου Ι. Μηλιαράκη*

wzmiliarakis1

            Όταν ο Ζαν Κλώντ Γιουνκέρ, ως Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώπιον των Ευρωβουλευτών στις Βρυξέλλες, διατύπωσε τα «πέντε σενάριά του», τις «πέντε εναλλακτικές», ή άλλως τις «πέντε ταχύτητες» για το παρόν και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν έκανε τίποτα περισσότερο από το να εντείνει τις συγχύσεις για το ακαθόριστο των πολιτικών που μηχανεύεται ή άλλως απεργάζεται η ευρωπαϊκή ελίτ ερήμην των λαών.

            Ασφαλώς οι κατέχοντες επαρκώς το ευρωπαϊκό ενωσιακό δίκαιο γνωρίζουν τόσο την περίπτωση των κρατών-μελών που ορίζονται ως χώρες με «απόκλιση», όσο και τη δυνατότητα της «ενισχυμένης συνεργασίας» με την οποία επιδιώκεται η «διαρκώς στενότερη ένωση των ευρωπαϊκών λαών», χωρίς όμως προσδιορισμό ακριβούς στόχου. Επίσης, οι κατέχοντες τα των σχετικών πολιτικών που αφορούν στη «διαρθρωτική συνεργασία», γνωρίζουν την καινοτομία της Συνθήκης της Λισαβόνας που εγκαθιδρύει μόνιμη διαρθρωμένη συνεργασία στον τομέα της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας. (Επ’ αυτών, και με τη σχετική τεκμηρίωση, ο γράφων υπόσχεται προς ενημέρωση των αναγνωστών, ότι θα αναφερθεί στο επόμενο άρθρο).

  • η παρέμβαση του Προέδρου της Δημοκρατίας

            Ταυτοχρόνως, σχεδόν, με τη διατύπωση των θέσεων Γιουνκέρ πρώτος εν Ελλάδι τοποθετήθηκε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Ο Προκόπης Παυλόπουλος κατά την τελετή αναγόρευσής του σε επίτιμο δημότη της πόλης της Ερμιόνης εναντιώθηκε στην δημιουργία Ευρώπης «πολλών ταχυτήτων» σημειώνοντας πως: «ταχύτητες στην ενότητα δεν υπάρχουν». Και εμφαντικώς τόνισε ότι: «…έχουμε χρέος, βεβαίως με σεβασμό στην ιδεολογική και πολιτική ιδιαιτερότητα καθεμιάς των δημοκρατικών πολιτικών δυνάμεων, να πορευθούμε ενωμένοι για να αντιμετωπίσουμε την βαθιά κρίση που μαστίζει τον τόπο μας και τον λαό μας»….. «Την πορεία μας αυτή προσδιορίζει η αταλάντευτη προσήλωσή μας στον ευρωπαϊκό μας δρόμο, δοθέντος ότι ο δρόμος αυτός μας οδηγεί ασφαλώς στην υπεράσπιση της πατρίδας, αλλά και του όλου ευρωπαϊκού οικοδομήματος, άρα και του αντίστοιχου Ευρωπαϊκού Ιδεώδους, του οποίου οι ρίζες είναι, κατά γενική πλέον ομολογία, ελληνικές. Και μέσα σ΄ αυτό το πλαίσιο θέλω, καταλήγοντας, να τονίσω τούτο: Ο καλύτερος τρόπος για να τιμήσουμε τα 60 χρόνια από την αφετηρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως με την ευκαιρία της εμβληματικής Συνόδου Κορυφής της Ρώμης, την 25η Μαρτίου, είναι να θωρακίσουμε την ενότητά της. Και δεν αρκεί να μείνουμε σε διακηρύξεις, γιατί ταχύτητες στην ενότητα δεν υπάρχουν. Τούτη την κρίσιμη ώρα η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ανάγκη από πραγματική βούληση και γενναίες αποφάσεις υπεράσπισης του μέλλοντός της. Σ΄ αυτό τον δρόμο και προς αυτή την κατεύθυνση η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να πρωτοστατήσει. Και θα πρωτοστατήσει».

            Άξιο, όμως, αναφοράς είναι ότι λίγες ημέρες πριν στο «Forum των Δελφών», συλλαμβάνοντας τις προκλήσεις των καιρών και καταγράφοντας την ενυπάρχουσα κρίση, ο Προκόπης Παυλόπουλος εμφαντικώς τόνισε ότι: «Το Ευρωπαϊκό Οικοδόμημα δημιουργήθηκε από τους ιδρυτές του, μετά τις εφιαλτικές εμπειρίες του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, για να φθάσει ως την τελική του ολοκλήρωση, δηλαδή την πλήρη ενοποίησή του με την μορφή ομοσπονδιακής διακυβέρνησης υπό θεσμικούς όρους Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας.

Η ως άνω διαπίστωση οδηγεί στο, νομοτελειακό, συμπέρασμα ότι αν η ευρωπαϊκή ενοποίηση δεν επιτευχθεί, η συνακόλουθη στασιμότητα οδηγεί, επίσης νομοτελειακώς, στον κίνδυνο διάλυσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αρχής γενομένης από τον σκληρό πυρήνα της, την Ευρωζώνη.  Και τούτο διότι η επιβίωση και η εν γένει προοπτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης εξαρτώνται όχι μόνον από την οικονομική και τη νομισματική πρόοδο, αλλά πρωτίστως από την αντοχή των θεσμών του Ευρωπαϊκού Οικοδομήματος οι οποίοι, από την φύση τους, είναι οι μόνοι που μπορούν να εγγυηθούν πέρα από την σταθερότητα και την ίδια την ευρωπαϊκή ενοποίηση, τόσον ως στόχο όσο και ως διαδικασία.»

  • η ανάγκη ενός νέου Ντε Γκωλ

            Με τούτα τα δεδομένα χρήσιμο και κρίσιμο είναι να αναφερθούμε και στο έλλειμμα πολιτικών ηγεσιών των Μητροπολιτικών Χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλό μας. Οι προσωπικότητες που σήμερα βρίσκονται στη διακυβέρνηση των ενωσιακών οργάνων αλλά και των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο επίπεδο της «Μητρόπολης», πολύ απέχουν από το κύρος και την ποιότητα μεγάλων ηγετών εξ αιτίας των οποίων το όραμα και η δημιουργία της Ενωμένης Ευρώπης. Ειδικότερα τα ηγετικά μεγέθη που διακυβέρνησαν τις τύχες της Ευρώπης μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δεν μπορούν να αντιστοιχηθούν με τις σημερινές, σημαντικές μεν, αλλά υπολειπόμενες του αντίστοιχου κύρους προσωπικότητες που αποφασίζουν για τις τύχες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αναφέρομαι δε σε ηγέτες των Μητροπολιτικών Χωρών, γιατί ακριβώς, λόγω του μεγέθους των οικονομιών των χωρών τους  μπορούν να συμβάλουν με αποφασιστικότερο τρόπο στη δημιουργία μιας πράγματι ενωμένης, ευημερούσας και αλληλέγγυας Ευρώπης.

Στο πλαίσιο αυτών των σκέψεων που επιβάλουν αναστοχασμούς, το παράδειγμα του στρατηγού Ντε Γκωλ, μπορεί να επικεντρωθεί στη σκέψη μας ως το μέγιστο και κατ’ εξοχήν υπόδειγμα. Και αυτό ανεξαρτήτως ιδεολογικοπολιτικών χαρακτηρισμών και προσδιορισμών.

  • ο στρατηγός Ντε Γκώλ

            Όταν η Τέταρτη Δημοκρατία εισήλθε στην τελευταία της κρίσιμη δοκιμασία το 1958, ο στρατηγός Ντε Γκωλ ανέλαβε την εξουσία με στόχο την απεμπλοκή της Γαλλίας από τον πόλεμο της Αλγερίας και την ολοκλήρωση μιας αποαποικιοποίησης. Ταυτοχρόνως ανέλαβε το καθήκον μετάβασης στην Πέμπτη Δημοκρατία, μέσω συνταγματικών μεταρρυθμίσεων, με την εγκαθίδρυση πράγματι Προεδρικής Δημοκρατίας. Περαιτέρω ανέλαβε το καθήκον να επαναπροσδιορίσει τη θέση της Γαλλίας σ’ ένα παγκόσμιο μεταπολεμικό αλλά ψυχροπολεμικό σύστημα, επιβάλλοντας πολιτική  «μεγαλείου» (grandeur) με ανάδειξη της Γαλλίας ως πυρηνικής δύναμης. Επίσης στόχος, της υπό το στρατηγό Ντε Γκωλ Πέμπτης Δημοκρατίας, ήταν να αναδειχθεί μια Ευρώπη που θα λειτουργεί μεταξύ των δύο τότε υπερδυνάμεων (ΗΠΑ και ΕΣΣΔ) στο πλαίσιο της διπλωματίας, αλλά και της πολιτικής ισχύος.

            Περαιτέρω, η εξέλιξη που αφορούσε στην πρόοδο της τότε Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ) απέφερε στη Γαλλία σημαντική πρόοδο, μιας και στα περίπου 10 χρόνια από την ίδρυση της ΕΟΚ, οι εξαγωγές της Γαλλίας αυξήθηκαν 5 φορές, ενώ η υπό διαμόρφωση Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της εξασφάλιζε προνομιακές ρυθμίσεις για το σύνολο των γαλλικών αγροτικών προϊόντων.

            Όταν, όμως, διαπιστώθηκε από τον Ντε Γκωλ ότι η διαμορφούμενη (τότε) ΚΑΠ ήταν σε βάρος της αγροτικής οικονομίας της Γαλλίας, δεν δίστασε να εισάγει την πολιτική της «κενής καρέκλας». Τούτο σήμαινε πως παν ό,τι αφορούσε στο ζωτικό εθνικό συμφέρον της Γαλλίας, θα επιβαλλόταν όχι μόνο μέσω του δικαιώματος της αρνησικυρίας (veto) αλλά και δια της ίδιας της αποχής από την λήψη των αποφάσεων! Παρά δε που στις 11 Ιουνίου 1965 ο Ντε Γκωλ μετέβη στη Βόννη προκειμένου να συναντηθεί με τον τότε Καγκελάριο Έρχαρτ και να επιλυθεί το ζήτημα της διαμορφωμένης ήδη κρίσης, παρά ταύτα η επίσκεψη αυτή δεν αποτέλεσε εμπόδιο, ώστε μόλις την 1η Ιουλίου 1965 ο Ντε Γκωλ να ανακαλέσει το μόνιμο αντιπρόσωπο της Γαλλίας στην ΕΟΚ προβάλλοντας άρνηση συμμετοχής της Γαλλίας στα Συμβούλια Υπουργών της Κοινότητας, αγνοώντας ακόμη και τις κρίσιμες διαδικασίες για τη διαμόρφωση του Κοινοτικού Προϋπολογισμού του 1966.

            Η πολιτική αυτή συγκλόνισε τις λειτουργίες της τότε ΕΟΚ και κορύφωσε μια κρίση που θα έπρεπε να αντιμετωπισθεί, όχι προφανώς με ρήξη, αλλά με τον «ιστορικό συμβιβασμό του Λουξεμβούργου».

  • οι προϋποθέσεις της κεντρικής παρέμβασης

            Ας επανέλθουμε όμως στις θέσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου. Η Ελλάδα, αρχικώς, μέσω του Προέδρου της Δημοκρατίας παρενέβη στα διαλαμβανόμενα εγκαίρως και ευστόχως. Ασφαλώς η χώρα μας τελεί υπό την κρίση των δανειακών συμβάσεων και των μνημονίων. Ωστόσο τα σημαντικότατα γεωπολιτικά δεδομένα της Ελλάδος και οι αδιαμφισβήτητες προϋποθέσεις της για μια πραγματική οικονομική ανάπτυξη και στη βάση πως αποτελεί πλέον αδιαμφισβήτητο δεδομένο ότι το ευρωπαϊκό ιδεώδες, ερείδεται στις ελληνικές αξίες και στον ελληνικό πολιτισμό, αφορούν τα δεδομένα που νομιμοποιούν ως κεντρική την παρέμβαση του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας. Είθε να ακουσθεί ο Προκόπης Παυλόπουλος.

---------------------------------------------

 * Ο Πέτρος Μηλιαράκης δικηγορεί στα Ανώτατα Ακυρωτικά Δικαστήρια της Χώρας και στα Ευρωπαϊκά Δικαστήρια του Στρασβούργου και του Λουξεμβούργου (ECHR και GC - EU).